รองศาสตราจารย์ ดร.ดวงมน จิตร์จำนงค์ ปูชนียบุคคลด้านภาษาไทย ประจำปี 2553

สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ได้สรรหาและคัดเลือกผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น เพื่อประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น เนื่องในวันภาษาไทยแห่งชาติต่อเนื่อง เป็นประจำทุกปี โดยในปี 2553 คณะกรรมการสรรหาและคัดเลือกผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น ได้ประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติให้ รองศาสตราจารย์ ดร.ดวงมน จิตร์จำนงค์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เป็น ปูชนียบุคคลด้านภาษาไทย ประจำปี 2553 และยกย่อง รองศาสตราจารย์วันเนาว์ ยูเด็น อดีตหัวหน้าภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ในฐานะผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น

รองศาสตราจารย์ ดร. ดวงมน จิตร์จำนงค์ ปูชนียบุคคลด้านภาษาไทย ประจำปี 2553 จบการศึกษาระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก จากคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้เข้ารับราชการเป็นอาจารย์ที่ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี เมื่อ พ.ศ.2512 และได้ดำรงตำแหน่งรองคณบดีบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ช่วงปี พ.ศ.2536–2541 และหัวหน้าภาควิชาภาษาไทย ในช่วงปี พ.ศ.2541 – 2544 นอกจากนี้ ยังเป็นประธานกรรมการบริหารหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิตและปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย เป็นกรรมการสภาวิชาการของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ในระบบการเรียนการสอนระดับบัณฑิตศึกษา ปัจจุบัน ยังคงรับราชการเป็นอาจารย์อยู่ที่มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ในตำแหน่งรองศาสตราจารย์ ระดับ 9

ผลงานที่สร้างชื่อเสียง ได้แก่ งานเขียนบทวิจารณ์วรรณกรรมร่วมสมัยและเผยแพร่แนวคิดทางวรรณคดีวิจารณ์และวรรณคดีศึกษาในนิตยสารและวารสารทางวิชาการอย่างต่อเนื่อง อาทิ คุณค่าและลักษณะเด่นของวรรณคดีไทยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (พิมพ์เผยแพร่ พ.ศ.2540 และ 2544) ส่องลิลิตพระลอพินิจขุนช้างขุนแผน (พ.ศ.2546) สุนทรียภาพในภาษาไทย (พ.ศ.2536 พ.ศ.2541) หลังม่านวรรณศิลป์ (รวมบทวิจารณ์) เป็นต้น จนได้รับรางวัลผลงานวิจัยดีเด่นทุนวิจัยรัชดาภิเษกสมโภช ประจำปี 2535 ของจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย อาจารย์ตัวอย่างด้านการเรียนการสอนของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ พ.ศ. 2537 รางวัลมูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย (TTF Award) พ.ศ.2538-2539 ประเภทงานวิจัยสาขาสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ บทวิจารณ์ดีเด่นกองทุน ม.ล.บุญเหลือ เทพยสุวรรณ พ.ศ.2540 ผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรมด้านการใช้ภาษาไทย ของกระทรวงวัฒนธรรม พ.ศ.2548 และทุนเมธีวิจัยอาวุโส สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย พ.ศ.2547-2549 และ พ.ศ.2550-2553

นอกจากนั้น สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ยังยกย่อง รองศาสตราจารย์วันเนาว์ ยูเด็น อดีตหัวหน้าภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ในฐานะผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น ประจำปี 2553 อีกด้วย

การสรรหาและคัดเลือกผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่นดังกล่าว ของกระทรวงวัฒนธรรม ก็เพื่อเป็นแบบอย่างแก่เยาวชน ให้ได้ตระหนักถึงความสำคัญของภาษาไทย ด้วยการส่งเสริมให้เยาวชนและประชาชนใช้ภาษาไทยอย่างถูกต้อง โดยปี พ.ศ. 2553 มีผู้ที่ได้รับการประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติและมอบรางวัลเป็นผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น จำนวน 41 คน โดยแบ่งเป็น

  1. ปูชนียบุคคลด้านภาษาไทย ได้แก่ พระปุญญวํโส (พร ภิรมย์) รองศาสตราจารย์ดวงมน จิตร์จำนงค์ ศาสตราจารย์เกียรติคุณนายแพทย์ประสพ รัตนากร ศาสตราจารย์กิตติคุณปราณี กุลละวณิชย์ ศาสตราจารย์กิตติคุณปรีชา ช้างขวัญยืน นายวศิน อินทสระ ศาสตราจารย์เกียรติคุณแสง จันทร์งาม ศาสตราจารย์กิตติคุณสุจริต เพียรชอบ ศาสตราจารย์อุดม วโรตม์สิกขดิตถ์
  2. ผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น (ชาวไทย) ได้แก่ พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี นายคำนูณ สิทธิสมาน นางจารุลินทร์ มุสิกะพงษ์ นางชมัยภร แสงกระจ่าง นายเติมศักดิ์ จารุปราณ นางเทวี บุญจับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธัญญา สังขพันธานนท์ รองศาสตราจารย์นภาลัย สุวรรณธาดา นางนันทวัน สุวรรณปิยะศิริ นายบุญเตือน ศรีวรพจน์ รองศาสตราจารย์วันเนาว์ ยูเด็น นายวิเชียร นีลิกานนท์ นายเศรษฐา ศิระฉายา นางสุพัชรินทร์ ชาญช่างเหล็ก หม่อมราชวงศ์อรฉัตร ซองทอง นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ นายอำนาจ สอนอิ่มสาตร์ และ ผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น (ชาวต่างประเทศ) ได้แก่ พระชยสาโรภิกขุ พระมิตซูโอะ คเวสโก นางสาวคริสตี้ กิ๊บสัน นายฉิน อี้เซ็น ศาสตราจารย์สตีเฟน บี ยัง
  3. ผู้ใช้ภาษาไทยถิ่นดีเด่น ได้แก่ น ายวิรัตน์ ทิพย์วารี นายนุ่ม เย็นใจ พันเอกบัณฑิต นันทเสนา นายบุญเอิบ วรรณคง นายไพฑูรย์ ดอกบัวแก้ว นายวิชาญ ช่วยชูใจ นายวิลักษณ์ ศรีป่าซาง นายสนั่น ธรรมธิ นายสลา คุณวุฒิ นางอุไร ฉิมหลวง

นอกจากนั้น ยังมีผู้ได้รับการประกาศยกย่องและมอบรางวัลพระคเณศ ตามโครงการเพชรในเพลง สำหรับนักร้อง เพลงไทยสากล ลูกทุ่ง ที่ออกเสียงได้ถูกต้องตามอักขระภาษาไทยได้ถูกต้อง ซึ่งได้จัดประกวดต่อเนื่องเป็นครั้งที่ 7 อีกจำนวน 28 ท่าน ทั้งนี้ ผู้ได้รับรางวัลทั้งหมดได้เข้ารับรางวัลจาก พลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ องคมนตรี ในวันที่ 29 กรกฎาคม 2553 ที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย